Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός απέκτησε στις 5 Νοεμβρίου 2026 την τελευταία από τις οκτώ νέες ηλιακές συστοιχίες του, ολοκληρώνοντας μια αναβάθμιση που αυξάνει έως και κατά 30% τη διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύ του. Οι αστροναύτες Ανίλ Μενόν της NASA και Τζόσουα Κούτρικ της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας τοποθέτησαν και ξεδίπλωσαν τη συστοιχία στη διάρκεια διαστημικού περιπάτου σχεδόν επτά ωρών, σύμφωνα με το Space. com.

Οι νέες συστοιχίες ονομάζονται ISS Roll-Out Solar Arrays, ή iROSA: μεταφέρονται τυλιγμένες και ξεδιπλώνονται αφού στερεωθούν στη θέση τους. Δεν αντικαθιστούν τα αρχικά φωτοβολταϊκά «φτερά» του σταθμού, αλλά συμπληρώνουν την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν. Η ενίσχυση κρίθηκε απαραίτητη καθώς οι παλαιότερες συστοιχίες είχαν ξεπεράσει την προβλεπόμενη διάρκεια ζωής τους, τα 15 χρόνια, και η απόδοσή τους μειωνόταν.

Για να ξεδιπλωθούν, δεν χρειάζονται κινητήρα. Οι βραχίονες από σύνθετο υλικό με ανθρακονήματα αποθηκεύουν μηχανική ενέργεια όσο παραμένουν τυλιγμένοι. Όταν απελευθερωθούν, ξεδιπλώνονται χάρη σε αυτή την ενέργεια και ανοίγουν μαζί τους την ηλιακή συστοιχία. Κατά την εγκατάσταση της τελευταίας συστοιχίας, η διαδικασία διήρκεσε περίπου δέκα λεπτά και η συστοιχία έφτασε σε μήκος τα 19 μέτρα.

Πριν από αυτό, όμως, χρειάστηκε να ξεπεραστεί ένα ηλεκτρικό πρόβλημα. Αφού οι δύο αστροναύτες μετέφεραν τη μονάδα των 340 κιλών με τη βοήθεια του ρομποτικού βραχίονα Canadarm2 και τη στερέωσαν στη δεξιά πλευρά του κεντρικού δικτυώματος του σταθμού, οι μετρήσεις έδειξαν ότι η ένταση του ρεύματος ήταν περίπου η μισή από την αναμενόμενη. Το κέντρο ελέγχου δεν έδωσε άδεια για το ξεδίπλωμα μέχρι να ελεγχθούν οι συνδέσεις.

Για να γίνει ο έλεγχος, έπρεπε πρώτα ο σταθμός να περάσει στη σκιά της Γης. Οι ηλιακές συστοιχίες παράγουν ηλεκτρισμό όσο φωτίζονται από τον Ήλιο, οπότε η διέλευση από τη σκιά της Γης προσέφερε ασφαλέστερες συνθήκες για την εργασία. Το πρόβλημα επιλύθηκε και, όταν οι ενδείξεις επανήλθαν στις αναμενόμενες τιμές, δόθηκε η άδεια για το ξεδίπλωμα.

Η εγκατάσταση των iROSA είχε αρχίσει τον Ιούνιο του 2021, ενώ όλες οι μονάδες και οι βάσεις τους μεταφέρθηκαν στον ISS με διαστημόπλοια ανεφοδιασμού Dragon της SpaceX. Οι Μενόν και Κούτρικ είχαν εγκαταστήσει την προτελευταία συστοιχία στις 29 Οκτωβρίου 2026. Η πρόσθετη ηλεκτρική ισχύς προορίζεται να καλύψει τις ανάγκες λειτουργίας του σταθμού έως την απόσυρση και την ελεγχόμενη έξοδό του από την τροχιά του, που προγραμματίζονται για τα τέλη του 2030.