Υπάρχει μια παρηγορητική ιδέα που κουβαλάμε εδώ και αιώνες: ότι το σύμπαν, με κάποιον τρόπο, μας κοιτάζει πίσω.
Ότι υπάρχουμε όχι μόνο μέσα του, αλλά και για αυτό.
Ότι η συνείδησή μας έχει ρόλο, βάρος, ίσως και αποστολή.
Και μετά έρχεται η επιστήμη — όχι για να μας προσβάλει, αλλά για να μας προσγειώσει.
Το σύμπαν υπήρχε δισεκατομμύρια χρόνια πριν εμφανιστεί το πρώτο βλέμμα που μπορούσε να το θαυμάσει.
Γεννήθηκαν άστρα, κατέρρευσαν γαλαξίες, δημιουργήθηκαν βαριά στοιχεία, χωρίς κανείς να τα μετρά, να τα σκέφτεται ή να τα νοηματοδοτεί.
Και όλα δείχνουν ότι θα συνεχίσει ακριβώς το ίδιο και μετά από εμάς.
Η ιδέα ότι το σύμπαν χρειάζεται παρατηρητή είναι ανθρώπινη.
Πολύ ανθρώπινη.
Μοιάζει με την ανάγκη μας να πιστεύουμε ότι τίποτα δεν συμβαίνει αν δεν το αντιληφθούμε.
Σαν το παιδί που κλείνει τα μάτια και νομίζει ότι εξαφανίστηκε ο κόσμος.
Από αυτή την απόσταση, όμως, το πράγμα φαίνεται αλλιώς.
Το σύμπαν δεν δείχνει σημάδια ότι περιμένει την επίγνωσή μας για να λειτουργήσει.
Οι νόμοι του δεν αλλάζουν αν κοιτάμε αλλού.
Η πραγματικότητα δεν παγώνει αν δεν την παρατηρούμε.
Και αυτό δεν είναι προσβολή.
Είναι απελευθέρωση.
Γιατί αν το σύμπαν δεν μας χρειάζεται για να υπάρξει, τότε η αξία μας δεν προκύπτει από τον ρόλο του “θεατή”.
Προκύπτει από κάτι πιο απλό και πιο δύσκολο:
από το ότι υπάρχουμε, σκεφτόμαστε, αμφιβάλλουμε, δημιουργούμε νόημα εκεί που δεν μας το χρωστούσαν.
Ίσως το λάθος δεν είναι ότι νομίζουμε πως είμαστε σημαντικοί.
Το λάθος είναι ότι συνδέουμε τη σημασία με την κεντρικότητα.
Ότι για να έχεις αξία, πρέπει να είσαι το κέντρο.
Το σύμπαν δεν έχει κέντρο.
Κι όμως, μέσα σε αυτή την απουσία, γεννήθηκε η συνείδηση.
Όχι ως απαίτηση του σύμπαντος, αλλά ως συνέπειά του.
Και ίσως αυτό είναι πιο εντυπωσιακό από κάθε κοσμικό σχέδιο.
Ότι σε έναν κόσμο που δεν μας χρειαζόταν, εμφανιστήκαμε.
Και αρχίσαμε να ρωτάμε.
Από εδώ πάνω, αυτό δεν μοιάζει με ήττα.
Μοιάζει με το πιο ήσυχο μάθημα ταπεινότητας που θα μπορούσαμε να πάρουμε.
Το σύμπαν δεν μας χρειάζεται.
Αλλά εμείς το κοιτάμε.
Και αυτό, από μόνο του, είναι αρκετό.