Ένα αόρατο αντικείμενο που σχηματίζει ζεύγος με έναν ερυθρό γίγαντα ίσως είναι ένας ασυνήθιστα βαρύς αστέρας νετρονίων — και η τροχιά του δεν εξηγείται εύκολα με βάση τις καθιερωμένες θεωρίες για το πώς σχηματίζονται τέτοια ζεύγη. Στο σύστημα J0008+0128, οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι ο κρυμμένος συνοδός έχει περίπου 2,2 φορές τη μάζα του Ήλιου, με εύρος αβεβαιότητας από 1,8 έως 2,8 ηλιακές μάζες.

Το παράξενο δεν είναι μόνο η μάζα του. Τα δύο σώματα ολοκληρώνουν μια περιφορά σε περίπου 3,3 χρόνια, σε σχετικά μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, ακολουθώντας μια σχεδόν κυκλική τροχιά. Πολλοί άλλοι βαρείς αστέρες νετρονίων βρίσκονται σε στενότερα ζεύγη και πιθανότατα απέκτησαν επιπλέον μάζα αποσπώντας ύλη από τον συνοδό τους. Εδώ, όμως, η απόσταση φαίνεται υπερβολικά μεγάλη για να λειτουργεί σήμερα ένας τέτοιος μηχανισμός, ενώ από την ανάλυση δεν προέκυψαν οι συνηθισμένες ενδείξεις μεταφοράς ύλης.

Η ομάδα εντόπισε το σύστημα εξετάζοντας δεδομένα από το φασματοσκοπικό τηλεσκόπιο LAMOST και το πρόγραμμα APOGEE, το οποίο μελετά τα φάσματα των άστρων. Ο αόρατος συνοδός προδίδεται από τη βαρυτική επίδρασή του στην κίνηση του ερυθρού γίγαντα. Δεν ανιχνεύθηκε πρόσθετο φως που να αντιστοιχεί σε ένα συνηθισμένο άστρο με την υπολογισμένη μάζα, ένδειξη ότι πρόκειται για συμπαγές αστρικό υπόλειμμα. Η μελέτη του Σινλίν Ζάο και των συνεργατών του δημοσιεύθηκε στο Science Advances.

Οι αστέρες νετρονίων είναι εξαιρετικά πυκνά κατάλοιπα άστρων που εξερράγησαν: συγκεντρώνουν μάζα μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου σε μια σφαίρα με διάμετρο περίπου 20 χιλιομέτρων. Το πόσο βαρείς μπορούν να γίνουν προτού καταρρεύσουν σε μαύρη τρύπα εξαρτάται από τη συμπεριφορά της ύλης στις ακραίες πιέσεις του εσωτερικού τους. Η συμπεριφορά αυτή περιγράφεται από τις λεγόμενες εξισώσεις κατάστασης, οι οποίες δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί με ακρίβεια.

Γι’ αυτό το J0008+0128 έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το ανώτατο όριο της εκτίμησης για τη μάζα του συνοδού βρίσκεται στο λεγόμενο «κενό μαζών», την περιοχή περίπου μεταξύ 2,5 και 5 ηλιακών μαζών, ανάμεσα στους βαρύτερους γνωστούς αστέρες νετρονίων και τις συνήθεις μάζες των αστρικών μαύρων τρυπών. Η κεντρική εκτίμηση των 2,2 ηλιακών μαζών βρίσκεται χαμηλότερα· δεν είναι επομένως βέβαιο ότι η μάζα του αντικειμένου βρίσκεται μέσα σε αυτό το κενό.

Για να διερευνήσουν την προέλευση του ζεύγους, οι ερευνητές πραγματοποίησαν περίπου 300. 000 προσομοιώσεις εξέλιξης απομονωμένων διπλών συστημάτων με το υπολογιστικό εργαλείο POSYDON. Καμία δεν αναπαρήγαγε τον παρατηρούμενο συνδυασμό μαζών και τροχιάς. Το αποτέλεσμα αυτό δεν αποκλείει να σχηματίστηκε έτσι το ζεύγος, αλλά υποδηλώνει ότι ίσως χρειάστηκε να συνδυαστούν ακραίες, αν και φυσικά εφικτές, συνθήκες. Μεταξύ αυτών, οι ερευνητές αναφέρουν το ενδεχόμενο ο αστέρας νετρονίων να γεννήθηκε ήδη βαρύς και η έκρηξη που τον δημιούργησε να του έδωσε πολύ μικρή ώθηση.

Η εκδοχή ότι πρόκειται για αστέρα νετρονίων θεωρείται η πιθανότερη, αλλά υπάρχουν και άλλες πιθανές εξηγήσεις. Ο αόρατος συνοδός θα μπορούσε να είναι ένα στενό ζεύγος δύο αστέρων νετρονίων ή ενός αστέρα νετρονίων και ενός λευκού νάνου. Θα μπορούσε επίσης να έχει προκύψει από παλαιότερη συγχώνευση σε τριπλό σύστημα. Δεν αποκλείεται ακόμη και μια μαύρη τρύπα πολύ μικρής μάζας.