Αστρονόμοι εντόπισαν την πηγή επαναλαμβανόμενων ραδιοπαλμών σε μια περιοχή κοντά σε έναν λευκό νάνο, ο οποίος συντροφεύει ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο, περίπου 5. 000 έτη φωτός από τη Γη. Οι παρατηρήσεις δείχνουν ποιο από τα δύο μέλη του αστρικού ζευγαριού συνδέεται με την εκπομπή του σήματος.

Το σύστημα ονομάζεται GPM J071507−114153. Ο λευκός νάνος του συστήματος —το συμπαγές υπόλειμμα ενός άστρου που έχει εξαντλήσει τα πυρηνικά του καύσιμα— περιστρέφεται μία φορά κάθε οκτώ λεπτά, στέλνοντας ραδιοπαλμούς. Ανάλογες εκπομπές έχουν παρατηρηθεί σε ζεύγη με ερυθρούς νάνους, άστρα μικρότερα και ψυχρότερα από τον Ήλιο. Ένα συνοδό άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο είναι πολύ πιο ασυνήθιστο σε τέτοια συστήματα.

Το καθοριστικό στοιχείο ήταν το πόσο καθαρά καταγράφηκαν οι παλμοί. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ομάδας, Σαμ ΜακΣουίνι, επιστήμονα του Παρατηρητηρίου Square Kilometre Array (SKAO), για πρώτη φορά οι παλμοί ήταν αρκετά καθαροί ώστε να διακρίνεται η τροχιακή κίνηση του λευκού νάνου γύρω από τον συνοδό του. «Γνωρίζουμε λοιπόν ότι οι παλμοί προέρχονται από μια περιοχή κοντά στον λευκό νάνο ή ενδεχομένως από τον ίδιο τον λευκό νάνο», εξήγησε.

Το ζευγάρι ανήκει στις λεγόμενες παροδικές πηγές μακράς περιόδου, γνωστές ως LPT: ουράνια αντικείμενα των οποίων η ραδιοεκπομπή εμφανίζεται και χάνεται ανά διαστήματα λεπτών ή ωρών. Από τότε που η ομάδα ανακάλυψε την πρώτη τέτοια πηγή, το 2021, έχουν εντοπιστεί περίπου δώδεκα. Αρκετές είναι συστήματα με έναν λευκό νάνο και το συνοδό του άστρο, χωρίς όμως να είναι σαφές ποιο από τα δύο εκπέμπει τους παλμούς. Το νέο εύρημα παρουσιάζεται σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026 στο Nature Astronomy.

Η πηγή εντοπίστηκε αρχικά με το Murchison Widefield Array (MWA), μια συστοιχία ραδιοκεραιών στην Αυστραλία, κατά τη σάρωση του τμήματος του Γαλαξία που είναι ορατό από εκεί. Το ραδιοτηλεσκόπιο MeerKAT στη Νότια Αφρική προσδιόρισε κατόπιν την ακριβή θέση της πηγής. Παρατηρήσεις στο ορατό φως από το αστεροσκοπείο W. M. Keck στη Χαβάη επιβεβαίωσαν ότι ο συνοδός είναι άστρο τύπου G, της ίδιας κατηγορίας με τον Ήλιο.

Οι παλμοί αποκάλυψαν και κάτι ακόμη: ο λευκός νάνος πέρασε πίσω από μια περιοχή με ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Η πιθανότερη εξήγηση, σύμφωνα με τη Νατάσα Χάρλεϊ-Γουόκερ του Διεθνούς Κέντρου Ραδιοαστρονομικής Έρευνας (ICRAR) στο Πανεπιστήμιο Κέρτιν, είναι μια αστρική προεξοχή —ένας μεγάλος βρόχος πλάσματος που υψώνεται από την επιφάνεια του συνοδού άστρου. Έτσι, το ίδιο ραδιοσήμα επέτρεψε στους ερευνητές να ανιχνεύσουν μαγνητική δραστηριότητα σε ένα άστρο που βρίσκεται χιλιάδες έτη φωτός μακριά.